اثر مکمل‌سازی سیاه‌دانه (Nigella sativa) بر وضعیت قند خون در بزرگسالان: یک بررسی سیستماتیک به‌روز و متاآنالیز کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده

این بررسی سیستماتیک و متاآنالیز با هدف ارزیابی تأثیر مصرف سیاه‌دانه بر شاخص‌های قند خون در بزرگسالان انجام شده است. با جستجوی جامع در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر تا دسامبر ۲۰۲۳، در مجموع ۳۰ کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده (RCT) واجد شرایط وارد این مطالعه شدند. نتایج تحلیل تجمعی با استفاده از مدل اثرات تصادفی نشان داد که مکمل‌سازی با سیاه‌دانه منجر به کاهش معنادار سطح قند خون ناشتا (FBS) (SMD: -1.71; 95% CI: -2.11, -1.31, $p < 0.001$) و هموگلوبین A1c (HbA1c) (SMD: -2.16; 95% CI: -3.04, -1.29, $p < 0.001$) می‌شود. با این حال، تأثیر معناداری بر سطح انسولین و مقاومت به انسولین (HOMA-IR) مشاهده نشد. در مجموع، شواهد از مصرف سیاه‌دانه برای کاهش سطوح FBS و HbA1c پشتیبانی می‌کنند.

امتیاز مقاله

امتیاز مقاله

اثر مکمل‌سازی سیاه‌دانه (Nigella sativa) بر وضعیت قند خون در بزرگسالان: یک بررسی سیستماتیک به‌روز و متاآنالیز کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده

این بررسی سیستماتیک و متاآنالیز با هدف ارزیابی تأثیر مصرف سیاه‌دانه بر شاخص‌های قند خون در بزرگسالان انجام شده است. با جستجوی جامع در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر تا دسامبر ۲۰۲۳، در مجموع ۳۰ کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده (RCT) واجد شرایط وارد این مطالعه شدند. نتایج تحلیل تجمعی با استفاده از مدل اثرات تصادفی نشان داد که مکمل‌سازی با سیاه‌دانه منجر به کاهش معنادار سطح قند خون ناشتا (FBS) (SMD: -1.71; 95% CI: -2.11, -1.31, $p < 0.001$) و هموگلوبین A1c (HbA1c) (SMD: -2.16; 95% CI: -3.04, -1.29, $p < 0.001$) می‌شود. با این حال، تأثیر معناداری بر سطح انسولین و مقاومت به انسولین (HOMA-IR) مشاهده نشد. در مجموع، شواهد از مصرف سیاه‌دانه برای کاهش سطوح FBS و HbA1c پشتیبانی می‌کنند.

اثر مکمل‌سازی سیاه‌دانه بر وضعیت قند خون در بزرگسالان: بررسی سیستماتیک و متاآنالیز

پژوهشگران: شبنم شیروانی، دکتر مریم فلاحت‌زاده، الهام اوعیلی، مهرداد جمالی، پدرام پام، مریم پارنگ، مهرناز شاکرمی[cite: 118]
منبع انتشار: Prostaglandins and Other Lipid Mediators (2024)[cite: 118]

مقدمه و هدف مطالعه

سیاه‌دانه (Nigella sativa) به دلیل داشتن ترکیبات زیست‌فعال مانند تیموکینون دارای خواص ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی و ضددیابت است[cite: 118]. این بررسی سیستماتیک و متاآنالیز با هدف ارزیابی جامع اثرات مصرف سیاه‌دانه بر شاخص‌های قند خون در بزرگسالان انجام گرفت[cite: 118].

متدولوژی و روش‌کار

جستجوی سیستماتیک در پایگاه‌های PubMed، Scopus و Web of Science تا دسامبر ۲۰۲۳ انجام شد[cite: 118]. در مجموع ۳۰ کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده (RCT) واجد شرایط وارد تحلیل شدند[cite: 118]. کیفیت مطالعات با استفاده از ابزار خطر سوگیری کوکرین ارزیابی گردید و تحلیل داده‌ها بر اساس مدل اثرات تصادفی صورت گرفت[cite: 118].

یافته‌های کلیدی و تحلیل آماری

بر اساس نتایج این متاآنالیز، یافته‌های اصلی به شرح زیر است:

  • کاهش قند خون ناشتا (FBS): مصرف سیاه‌دانه موجب کاهش چشمگیر و معناداری در سطوح FBS گردید (SMD: -1.71; 95% CI: -2.11, -1.31, p < 0.001)[cite: 118].
  • بهبود هموگلوبین A1c: مقادیر HbA1c به طور معناداری پس از مداخلات کاسته شد (SMD: -2.16; 95% CI: -3.04, -1.29, p < 0.001)[cite: 118].
  • سطح انسولین و مقاومت به انسولین: تفاوت معناداری در شاخص HOMA-IR و سطوح انسولین خون میان گروه‌های مداخله و کنترل مشاهده نشد (p > 0.05)[cite: 118].

نتیجه‌گیری کلی

شواهد به‌دست‌آمده از این پژوهش از مصرف سیاه‌دانه به عنوان یک روش مکمل جهت بهبود و کاهش سطوح FBS و HbA1c پشتیبانی می‌کند[cite: 118]. انجام مطالعات بیشتر با دوزها و مدت‌زمان‌های طولانی‌تر برای تعیین پروفایل درمانی ایده‌آل پیشنهاد می‌شود[cite: 118].

برای بررسی سوابق پژوهشی بین‌المللی و مقالات دکتر مریم فلاحت‌زاده، به پروفایل گوگل اسکولار ایشان مراجعه فرمایید:

مشاهده پروفایل گوگل اسکولار دکتر مریم فلاحت‌زاده