فرمولاسیون موضعی یک داروی طبیعی ترمیم‌کننده زخم‌های پوستی بر اساس طب سنتی ایران

اسناد تاریخی حاوی محصولات چندعاملی مختلفی برای مدیریت زخم‌ها هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به فرمولاسیون «زورور ارباعی» (Zaroor Arbaee) شامل صمغ‌ها و گیاهان مر (Commiphora myrrha)، کندر (Boswellia sp.)، گگون یا انزاروت (Astragalus fasciculifolius) و خون سیاوشان (Dracaena sp.) اشاره کرد. این مطالعه با هدف بررسی یک فرمولاسیون موضعی نوین جهت ترمیم زخم‌های پوستی بر اساس مبانی طب سنتی ایران انجام شد. در این پژوهش، عصاره متانولی تهیه شده و سمیت سلولی آن با آزمون MTT روی سلول‌های کبدی بررسی گردید؛ نتایج نشان داد که عصاره فاقد سمیت سلولی است. همچنین فعالیت ضد میکروبی با روش رقت‌سازی متوالی ارزیابی شد که اثرات ضد قارچی قابل‌توجهی را تأیید کرد. کرم موضعی ۵ درصد فرموله شد و آزمون‌های ارگانولپتیک، فیزیکوشیمیایی، پایداری، ویسکوزیته و سنجش ترکیبات فنونی، فلاونوئیدی و تانن روی آن انجام گرفت. تحلیل کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) اسانس نیز ترکیباتی نظیر فورانواودسما-۱،۳-دی‌ین (۳۲.۸۴ درصد) و کورزیرن (۱۴.۹۴ درصد) را به عنوان اجزای اصلی شناسایی کرد. در مجموع، این فرمولاسیون سنتی پتانسیل بالایی به عنوان یک داروی گیاهی مؤثر در ترمیم زخم‌های پوستی دارد.

امتیاز مقاله

امتیاز مقاله

فرمولاسیون موضعی یک داروی طبیعی ترمیم‌کننده زخم‌های پوستی بر اساس طب سنتی ایران

اسناد تاریخی حاوی محصولات چندعاملی مختلفی برای مدیریت زخم‌ها هستند که از جمله آن‌ها می‌توان به فرمولاسیون «زورور ارباعی» (Zaroor Arbaee) شامل صمغ‌ها و گیاهان مر (Commiphora myrrha)، کندر (Boswellia sp.)، گگون یا انزاروت (Astragalus fasciculifolius) و خون سیاوشان (Dracaena sp.) اشاره کرد. این مطالعه با هدف بررسی یک فرمولاسیون موضعی نوین جهت ترمیم زخم‌های پوستی بر اساس مبانی طب سنتی ایران انجام شد. در این پژوهش، عصاره متانولی تهیه شده و سمیت سلولی آن با آزمون MTT روی سلول‌های کبدی بررسی گردید؛ نتایج نشان داد که عصاره فاقد سمیت سلولی است. همچنین فعالیت ضد میکروبی با روش رقت‌سازی متوالی ارزیابی شد که اثرات ضد قارچی قابل‌توجهی را تأیید کرد. کرم موضعی ۵ درصد فرموله شد و آزمون‌های ارگانولپتیک، فیزیکوشیمیایی، پایداری، ویسکوزیته و سنجش ترکیبات فنونی، فلاونوئیدی و تانن روی آن انجام گرفت. تحلیل کروماتوگرافی گازی-طیف‌سنجی جرمی (GC-MS) اسانس نیز ترکیباتی نظیر فورانواودسما-۱،۳-دی‌ین (۳۲.۸۴ درصد) و کورزیرن (۱۴.۹۴ درصد) را به عنوان اجزای اصلی شناسایی کرد. در مجموع، این فرمولاسیون سنتی پتانسیل بالایی به عنوان یک داروی گیاهی مؤثر در ترمیم زخم‌های پوستی دارد.

فرمولاسیون موضعی یک داروی طبیعی ترمیم‌کننده زخم‌های پوستی بر اساس طب سنتی ایران

پژوهشگران: دکتر مریم فلاحت‌زاده، زهرا سبحانی، کامیار زمردیان، سیده سرا هاشمی، محمد مهدی پرویزی[cite: 134]
منبع انتشار: Journal of Medicinal Plants (2025)[cite: 134]

مقدمه و هدف مطالعه

منابع طب سنتی ایران سرشار از فرمولاسیون‌های چنداجزایی برای مدیریت زخم‌ها هستند[cite: 134]. فرمولاسیون سنتی «زورور ارباعی» شامل گیاهان مر (Commiphora myrrha)، کندر (Boswellia sp.)، گگون (Astragalus fasciculifolius) و خون سیاوشان (Dracaena sp.) است[cite: 134]. هدف از این مطالعه، ساخت و ارزیابی یک کرم موضعی نوین جهت بهبود و ترمیم زخم‌های پوستی بر اساس این ترکیبات ارزشمند گیاهی بود[cite: 134].

متدولوژی و روش‌کار

عصاره متانولی از ترکیب پودر گیاهان تهیه شد[cite: 134]. سمیت سلولی عصاره با استفاده از آزمون MTT روی سلول‌های کبدی (HepG2) بررسی گردید[cite: 134, 137]. اثرات ضدمیکروبی با روش میکرودایلوشن سنجیده شد[cite: 134]. یک کرم موضعی ۵ درصد فرموله شد و میزان ترکیبات فنونی، فلاونوئیدی و تانن کل اندازه‌گیری شد[cite: 134]. همچنین پروفایل فیتوشیمیایی با روش HPTLC و اسانس‌گیری به کمک دستگاه کلوانگر انجام گرفت و تست‌های پایداری، هموژنیتی، پخش‌پذیری و رئولوژیک روی کرم اجرا شد[cite: 134, 137].

یافته‌های کلیدی و تحلیل آماری

یافته‌های این پژوهش نشان‌دهنده نتایج مطلوب زیر است:

  • ایمنی و عدم سمیت سلولی: آزمون MTT عدم سمیت سلولی عصاره را در غلظت‌های مختلف نشان داد که بیانگر ایمنی زیستی آن است[cite: 134, 138].
  • اثربخشی ضدمیکروبی: عصاره گیاهی فعالیت ضدقارچی بسیار قوی به‌ویژه در برابر سویه‌های کاندیدا و آسپرژیلوس از خود بروز داد[cite: 134, 143].
  • ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی کرم: کرم فرموله شده دارای پایداری مکانیکی مناسب، هموژن و فاقد فازجداشدگی بود و رفتار تیکسوتروپیک (انعطاف‌پذیری ویسکوزیته در اثر برش) مطلوبی از خود نشان داد[cite: 134, 141].
  • ترکیبات مؤلفه اسانس: تحلیل GC-MS ترکیباتی نظیر فورانواودسما-۱،۳-دی‌ین و کورزیرن را به عنوان اجزای اصلی اسانس شناسایی کرد[cite: 134].

نتیجه‌گیری کلی

فرمولاسیون موضعی حاصل از «زورور ارباعی» با داشتن پایداری مناسب، ایمنی بالا و خواص ضدقارچی و ترمیمی، پتانسیل بالایی به عنوان یک داروی طبیعی در مدیریت و بهبود زخم‌های پوستی بر اساس آموزه‌های طب سنتی ایران دارد[cite: 134].

برای بررسی سوابق پژوهشی بین‌المللی و مقالات دکتر مریم فلاحت‌زاده، به پروفایل گوگل اسکولار ایشان مراجعه فرمایید:

مشاهده پروفایل گوگل اسکولار دکتر مریم فلاحت‌زاده